ಭಾರತದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಸವಾಲುಗಳು: ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ

ಭಾರತವು ವೇಗವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ೨೦೫೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. ೨೦ರಷ್ಟನ್ನು ತಲುಪಲಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಧಿ (UNFPA) ವರದಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಆದಾಯ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ದೇಶವು ಈಗಲೇ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಬೇಕಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತವನ್ನು ಯುವ ದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ೨೦೪೬ರ ವೇಳೆಗೆ ೧೫ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಲಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ೪೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗವಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಯುವ ಕಾರ್ಯಪಡೆಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಲದ ಕೊರತೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೇ. ೪೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತೀವ್ರ ಬಡತನದ ಐದನೇ ಭಾಗದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ಶೇ. ೧೮.೭ರಷ್ಟು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಿಲ್ಲ; ಪಿಂಚಣಿ, ಉಳಿತಾಯ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲ. ಇದು ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಅನೇಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ಜೈವಿಕ ಹಂತವಲ್ಲದೆ, ಮೌನವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಲದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಡಿಲಿಕೆ

ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಹಿರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ, ಉದ್ಯೋಗ ಅರಸಿ ಯುವಜನರು ಬೆಂಗಳೂರು, ದುಬೈ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದು ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಿರಿಯರು ಒಂಟಿತನ, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೂ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.

ಭಾರತವು ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಈ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಲು ಈಗಲೇ ಸಮಗ್ರ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಆದಾಯ ಭದ್ರತೆ, ಸುಲಭ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.