ಬಿಸಿಸಿಐಗೆ ಆರ್ಟಿಐ ವಿನಾಯಿತಿ: ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (BCCI) ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ (RTI) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ (CIC) ಸೋಮವಾರ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಕಮಿಷನರ್ ಪಿ.ಆರ್. ರಮೇಶ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಬಿಸಿಸಿಐ 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ'ವಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ದಶಕಗಳ ಹಳೆಯ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದೆ.

ಬಿಸಿಸಿಐ 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ'ವಲ್ಲ

ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಸಿಸಿಐ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಂಡಳಿಯ ವಾದವನ್ನು ಆಯೋಗ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(h) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಸಿಐ 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ'ವಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಬ್ಬರು ಕೇಂದ್ರ ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಆರ್ಟಿಐ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಬಿಸಿಸಿಐಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳಿದ್ದರು. ಆಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಾಹಿತಿ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದಾಗ, ಈ ಪ್ರಕರಣ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿಐಸಿ ಬಿಸಿಸಿಐ ಆರ್ಟಿಐ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು.

ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪಾತ್ರ

ಆ ೨೦೧೮ರ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಬಿಸಿಸಿಐ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. "ನಾವು ಸರ್ಕಾರದ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಹಾಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಆರ್ಟಿಐ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಬಿಸಿಸಿಐ ತನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳ ಅನ್ವಯ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಸಿಐಸಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅದರಂತೆ, ಇದೀಗ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಹಳೆಯ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೊಸ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಮಸೂದೆಗೆ ಪೂರಕ ತೀರ್ಪು

ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಭಾರತದ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತ ಮಸೂದೆಯ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಪಡೆಯದ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಟಿಐನಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲು ಈ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇದು ಬಿಸಿಸಿಐನ ಆಂತರಿಕ ಹಣಕಾಸು ದಾಖಲೆಗಳು, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಆರ್ಟಿಐ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ (CIC) ನೀಡಿರುವ ಈ ತೀರ್ಪು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಗೆ (BCCI) ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಾಧಾನ ತಂದಿದೆ. ತಾನು ಸರ್ಕಾರದ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಸಿಐ ನಡೆಸಿದ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಈಗ ಜಯ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಿಸಿಸಿಐ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ (NSF) ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕ್ರೀಡಾ ನೀತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕ ನೈತಿಕ ಸಮಿತಿಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

ಬಿಸಿಸಿಐ ಆರ್ಟಿಐ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಏಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ?

ಬಿಸಿಸಿಐ ಸರ್ಕಾರಿ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(h) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ'ವಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಈ ತೀರ್ಪು ಬಿಸಿಸಿಐಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ?

ಈ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಬಿಸಿಸಿಐ ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆರ್ಟಿಐ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಂಡಳಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಾಧಾನ ತಂದಿದೆ.

ಬಿಸಿಸಿಐ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ?

ಹೌದು, ಆರ್ಟಿಐ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಬಿಸಿಸಿಐ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ (NSF) ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕ್ರೀಡಾ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ನೈತಿಕ ಸಮಿತಿಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.